by KBZ Legal

Cudzoziemcy11 sierpnia 20260 comments

HRNEWS | Planowane zmiany w prawie imigracyjnym – co warto wiedzieć?

W ostatnim czasie opublikowano projekty zmian ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze zapowiadane rozwiązania, które mogą wpłynąć na procesy legalizacji pracy i pobytu cudzoziemców.

Milczące zakończenie postępowania pobytowego dla wybranych cudzoziemców

Jednym z najważniejszych projektowanych rozwiązań jest wprowadzenie do ustawy o cudzoziemcach szczególnego trybu milczącego zakończenia postępowania w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Projekt przewiduje, że rozwiązanie będzie mogło objąć obywateli państw wysoko rozwiniętych, które zostaną wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów. Z uzasadnienia projektu wynika, że aktualnie kryteria przewidziane w projekcie spełniają: Australia, Japonia, Republika Korei, Stany Zjednoczone oraz Zjednoczone Królestwo. Lista państw nie wynika jednak bezpośrednio z ustawy i może ulec zmianie na etapie wydawania rozporządzenia.

Milczące zakończenie postępowania ma następować po 60 dniach od dnia złożenia kompletnego wniosku, a w przypadku braków formalnych – po 60 dniach od ich usunięcia. Wojewoda miałby przy tym 7 dni na wezwanie do usunięcia braków formalnych. Mechanizm będzie dotyczył wyłącznie postępowań prowadzonych przez wojewodów w pierwszej instancji i nie obejmie postępowań odwoławczych.

Projekt obejmuje m.in. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zezwolenia dla pracowników wysoko wykwalifikowanych, zezwolenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, studiami, badaniami naukowymi, stażem lub wolontariatem. Wyłączone mają być m.in. niektóre zezwolenia związane z przeniesieniem wewnątrz przedsiębiorstwa, zezwolenia, o które wnioskuje się w imieniu cudzoziemca przebywającego poza Polską, zezwolenia dla ofiar handlu ludźmi oraz zezwolenia związane z pracą sezonową.

Zezwolenie udzielone w tym trybie ma być co do zasady ważne przez 2 lata, przy czym projekt przewiduje krótsze okresy dla niektórych kategorii zezwoleń, np. zezwoleń związanych ze studiami, stażem lub wolontariatem.

Milczące zakończenie postępowania nie będzie możliwe m.in. w przypadku wpisu danych cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen lub wykazu osób, których pobyt w Polsce jest niepożądany, a także w razie stwierdzenia zagrożenia dla obronności, bezpieczeństwa państwa albo porządku publicznego. Sprawdzenia bezpieczeństwa będą mogły być kontynuowane także po milczącym zakończeniu postępowania, a karta pobytu zostanie wydana dopiero po ich pozytywnym zakończeniu.

Projekt przewiduje również, że brak osobistego stawiennictwa, odcisków palców, wzoru podpisu lub ważnego dokumentu podróży nie będzie automatycznie blokował milczącego zakończenia postępowania. Wojewoda wezwie jednak cudzoziemca do wykonania tych obowiązków, a niezastosowanie się do wezwania spowoduje wygaśnięcie skutków milczącego zakończenia i umorzenie postępowania.

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy mają być stosowane przepisy dotychczasowe.

Zmiany w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom

Opublikowany projekt nowelizacji ustawy przewiduje szereg konkretnych zmian w procedurach legalizacji pracy cudzoziemców. Projekt zakłada m.in. możliwość zwolnienia obywateli wybranych państw wysoko rozwiniętych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, przy jednoczesnym obowiązku zgłoszenia powierzenia pracy do powiatowego urzędu pracy w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy.

Doprecyzowane mają zostać również zasady kontynuowania pracy w toku postępowania o wydanie kolejnego zezwolenia. Możliwość legalnej pracy w okresie oczekiwania na nowe zezwolenie ma dotyczyć wyłącznie sytuacji, w której cudzoziemiec rzeczywiście wykonywał pracę na podstawie poprzedniego zezwolenia wydanego dla tego samego podmiotu, na tym samym stanowisku lub w tym samym rodzaju pracy.

Projekt porządkuje także obowiązek przekazywania kopii umowy zawartej z cudzoziemcem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, rozróżniając sytuacje, w których cudzoziemiec podejmuje pracę po raz pierwszy, kontynuuje zatrudnienie u tego samego podmiotu albo wykonuje pracę w okresie oczekiwania na kolejne zezwolenie. Ponadto, załączniki stanowiące cyfrowe odwzorowanie dokumentów nie będą wymagały odrębnego podpisu elektronicznego.

W odniesieniu do umów cywilnoprawnych projekt przewiduje określanie w zezwoleniu liczby godzin pracy oraz wprowadzenie minimalnego wymiaru 40 godzin i maksymalnego wymiaru 184 godzin miesięcznie. Zwiększenie liczby godzin pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej ma natomiast wymagać uzyskania nowego zezwolenia lub wpisu nowego oświadczenia.

Projekt przewiduje także, że zezwolenie na pracę będzie mogło zostać wydane maksymalnie do końca okresu ważności dokumentu podróży cudzoziemca.

W przypadku delegowania cudzoziemców do Polski projekt przewiduje możliwość złożenia oświadczenia o niekaralności przez pełnomocnika zagranicznego pracodawcy upoważnionego do jego reprezentowania przed wojewodą. Doprecyzowane mają zostać również przypadki, w których możliwe jest uzyskanie zezwolenia na pracę w związku z delegowaniem, w tym zasady świadczenia usługi eksportowej na rzecz podmiotu prowadzącego działalność w Polsce.

Istotna zmiana dotyczy także wykazu przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, których wnioski o wydanie zezwoleń na pracę mogą być rozpatrywane w pierwszej kolejności. W przypadku przedsiębiorców korzystających ze wsparcia nowych inwestycji wpis do wykazu ma być ograniczony do podmiotów zobowiązanych do poniesienia kosztów kwalifikowanych przekraczających 100 mln zł. Według uzasadnienia projektu zmiana ta ma zmniejszyć liczbę przedsiębiorców objętych preferencją z około 2500 do około 400 i sprawić, że pierwszeństwo w rozpatrywaniu spraw będzie rzeczywiście skuteczne.

Projekt pozostaje na etapie prac legislacyjnych, dlatego ostateczny zakres zmian oraz termin ich wejścia w życie mogą jeszcze ulec zmianie.

Co oznacza to dla pracodawców?

Z perspektywy pracodawców szczególnie istotne będzie bieżące monitorowanie projektów aktów prawnych i dat ich wejścia w życie, weryfikowanie podstaw pobytowych cudzoziemców, oraz ostrożne korzystanie ze zwolnień z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę.

Większość opisanych rozwiązań pozostaje obecnie na etapie opracowania projektu zmian i może ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych. Dlatego przed podjęciem decyzji dotyczących zatrudnienia cudzoziemców lub planowania procesów legalizacyjnych należy każdorazowo zweryfikować aktualny stan prawny.

***

Zespół Global Mobility & Employment KBZ Law & Tax na bieżąco monitoruje zmiany w przepisach dotyczących zatrudniania i legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce.

Wspieramy pracodawców m.in. w legalizacji pracy i pobytu cudzoziemców, weryfikacji dokumentacji i podstaw zatrudnienia, procesach relokacyjnych oraz planowaniu bezpiecznych i zgodnych z prawem procedur zatrudniania pracowników zagranicznych.

Jeżeli planowane zmiany mogą mieć wpływ na zatrudnienie cudzoziemców w Państwa organizacji lub planują Państwo nowe procesy rekrutacyjne i relokacyjne – zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.

Anna Janosz-Gwardys

Senior Counsel | Adwokat

Zuzanna Włoczko

Associate | Aplikanta Adwokacka

Ps.

Przygotowaliśmy również dla Państwa ulotkę „Karta pobytu CUKR w praktyce – najważniejsze pytania i odpowiedzi”, któą znajdą Państwo pod linikem:

KBZ_Karta pobytu CUKR_ Q&A