HR ALERT | Nowe zasady komunikacji pracodawców ze związkami zawodowymi i radami pracowników
30 października 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji, której celem jest uproszczenie i usprawnienie komunikacji pomiędzy pracodawcami a reprezentacją pracowników.
Zmiany umożliwiają przekazywanie określonych informacji i wniosków nie tylko na piśmie, ale również w formie dokumentowej (np. za pośrednictwem poczty e-mail) lub elektronicznej (z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego). Nowe przepisy dotyczą dwóch obszarów.
-
Komunikacja pracodawcy ze związkami zawodowymi
Jak było dotychczas?
Już przed wejściem w życie nowelizacji pracodawcy i zakładowe organizacje związkowe mogli uzgadniać zasady wzajemnej komunikacji, w tym korzystanie z poczty elektronicznej. W praktyce wymiana korespondencji za pośrednictwem wiadomości e-mail, również poprzez przesyłanie skanów podpisanych dokumentów, była często stosowanym rozwiązaniem.
Dotychczasowe przepisy nie przewidywały jednak możliwości odstąpienia na podstawie takiego porozumienia od ustawowego wymogu zachowania formy pisemnej przy przekazywaniu określonych informacji. Dotyczyło to w szczególności:
- informacji o planowanym przejściu zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, o której mowa w art. 26(1) ust. 1 ustawy o związkach zawodowych;
- informacji o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą, istotnej dla ustalenia liczby osób mogących korzystać ze szczególnej ochrony związkowej, o której mowa w art. 32 ust. 9(1) tej ustawy.
W drugim przypadku również wniosek zakładowej organizacji związkowej o udzielenie informacji wymagał zachowania formy pisemnej.
Co się zmieniło?
Nowelizacja wprowadziła dwie istotne zmiany.
Po pierwsze, zakładowa organizacja związkowa może obecnie złożyć wniosek o przekazanie informacji o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą również w formie dokumentowej lub elektronicznej, np. poprzez przesłanie zwykłej wiadomości e-mail. Termin na udzielenie odpowiedzi przez pracodawcę pozostaje bez zmian i wynosi 7 dni od dnia otrzymania wniosku.
Po drugie, dodany art. 32(1) ustawy o związkach zawodowych umożliwia pracodawcy przekazywanie w formie dokumentowej lub elektronicznej wskazanych powyżej informacji dotyczących przejścia zakładu pracy oraz liczby osób stanowiących kadrę kierowniczą.
Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest jednak odpowiednie uzgodnienie zasad przekazywania informacji z zakładową organizacją związkową w układzie zbiorowym pracy lub odrębnym porozumieniu.
Oznacza to, że pracodawca i organizacja związkowa mogą obecnie skutecznie uzgodnić przekazywanie wskazanych informacji np. za pośrednictwem zwykłych wiadomości e-mail, bez konieczności sporządzania dokumentów z własnoręcznym podpisem lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Co istotne, zmiana nie dotyczy całej komunikacji pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi, lecz wyłącznie informacji i wniosków wskazanych w znowelizowanych przepisach. W pozostałym zakresie nadal należy uwzględniać wymagania dotyczące formy wynikające z właściwych regulacji.
W przypadku pracodawców, którzy już wcześniej zawarli porozumienia dotyczące komunikacji elektronicznej ze związkami zawodowymi, rekomendujemy weryfikację ich postanowień pod kątem nowych przepisów i ewentualne doprecyzowanie zakresu informacji, które mogą być przekazywane w tej formie.
-
Komunikacja pracodawcy z radą pracowników
Czym jest rada pracowników?
Rada pracowników jest organem reprezentacji pracowniczej, którego podstawowym zadaniem jest uzyskiwanie od pracodawcy informacji dotyczących sytuacji przedsiębiorstwa oraz prowadzenie z nim konsultacji w określonych ustawowo sprawach.
Zasady jej funkcjonowania reguluje ustawa z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Jej przepisy mają zastosowanie co do zasady do pracodawców wykonujących działalność gospodarczą i zatrudniających co najmniej 50 pracowników. Wybory rady pracowników organizuje pracodawca na pisemny wniosek grupy co najmniej 10% pracowników.
Rada pracowników nie jest tym samym co przedstawiciele pracowników wyłaniani w trybie przyjętym u danego pracodawcy, np. na potrzeby konsultowania określonych regulaminów, uzgadniania zasad pracy zdalnej czy innych kwestii przewidzianych w Kodeksie pracy. Są to odrębne formy reprezentacji pracowniczej, funkcjonujące na różnych podstawach prawnych i posiadające odmienne kompetencje. Sam wybór przedstawicieli pracowników nie oznacza zatem powołania rady pracowników.
Jak było dotychczas?
Pracodawca był zobowiązany przekazywać radzie pracowników informacje dotyczące m.in. działalności i sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, przewidywanych zmian w zatrudnieniu oraz działań mogących istotnie wpłynąć na organizację pracy lub podstawy zatrudnienia.
Rada pracowników mogła wystąpić do pracodawcy o udzielenie takich informacji, przy czym przepisy wymagały złożenia pisemnego wniosku.
W odniesieniu do informacji przekazywanych przez pracodawcę dotychczasowy art. 13 ust. 3 ustawy nie określał natomiast zamkniętego katalogu dopuszczalnych form. Wymagał, aby informacje były przekazywane w terminie, formie i zakresie umożliwiającym radzie zapoznanie się ze sprawą, jej przeanalizowanie oraz przygotowanie się do konsultacji.
W praktyce możliwe było zatem korzystanie z komunikacji e-mailowej, a pracodawca i rada pracowników mogli uzgadniać zasady wymiany informacji w ramach porozumienia dotyczącego informowania i przeprowadzania konsultacji.
Co się zmieniło?
Nowelizacja wprost dopuściła możliwość składania przez radę pracowników wniosków o udzielenie informacji również w formie dokumentowej lub elektronicznej, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Jednocześnie nowe brzmienie art. 13 ust. 3 ustawy wyraźnie przewiduje, że pracodawca może przekazywać radzie informacje na piśmie albo w formie dokumentowej lub elektronicznej. Wybór formy przekazywania informacji wymaga jednak uprzedniej akceptacji rady pracowników.
Ponadto rozszerzono zakres ustaleń dokonywanych pomiędzy pracodawcą a radą pracowników na podstawie art. 5 ustawy. Strony powinny określić również formę składania wniosków przez radę oraz formę przekazywania jej informacji przez pracodawcę.
W praktyce nowe przepisy pozwalają na wyraźne uregulowanie zasad komunikacji elektronicznej, np. poprzez wskazanie adresów e-mail wykorzystywanych do wymiany informacji i składania wniosków.
Niezależnie od przyjętej formy komunikacji pracodawca nadal zobowiązany jest przekazywać informacje w terminie i zakresie umożliwiającym radzie ich analizę, a w odpowiednich przypadkach również przygotowanie się do konsultacji.
Znaczenie praktyczne zmian
Nowelizacja ma przede wszystkim charakter deregulacyjny i służy usprawnieniu komunikacji między pracodawcami a reprezentacją pracowników. Wpisuje się również w szerszy kierunek zmian legislacyjnych, zmierzających do uproszczenia formalności i cyfryzacji komunikacji w stosunkach pracy. Warto przypomnieć, że już od 27 stycznia 2026 r. w szeregu przepisów Kodeksu pracy dotychczasowe sformułowanie „na piśmie” zastąpiono określeniem „w postaci papierowej lub elektronicznej”, umożliwiając m.in. przekazywanie określonych informacji i wniosków za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Obecna nowelizacja stanowi zatem kolejny krok w tym kierunku. Nie wprowadza obowiązku korzystania z komunikacji elektronicznej, lecz rozszerza możliwości jej stosowania w sprawach objętych nowymi przepisami.
Pracodawcom zainteresowanym korzystaniem z tych rozwiązań rekomendujemy weryfikację dotychczasowych porozumień oraz, w razie potrzeby, odpowiednie uregulowanie zasad wymiany informacji z organizacjami związkowymi i radami pracowników, w tym sposobu przekazywania korespondencji oraz potwierdzania jej odbioru.
Jak możemy pomóc?
Nowe przepisy to dobry moment, aby zweryfikować zasady komunikacji z organizacjami związkowymi i radami pracowników.
Zespół Prawa Pracy KBZ Law & Tax wspiera pracodawców w analizie obowiązujących porozumień, dostosowaniu wewnętrznych procedur do nowych regulacji oraz przygotowaniu zasad elektronicznej wymiany informacji z reprezentacją pracowników.
Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem, aby odpowiednio wdrożyć nowe rozwiązania i ograniczyć ryzyka prawne związane z komunikacją pracowniczą.
dr Aneta Żuradzka
Senior Counsel | Radca Prawny
Latest Posts
HR ALERT | Nowe zasady komunikacji pracodawców ze związkami zawodowymi i radami pracowników
30 października 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi...
Zespół IP KBZ Law & Tax na 2026 China Trademark Annual Conference w Xiamen
Zespół IP KBZ Law & Tax –Marcin Ociepka, Agnieszka Knapik i Selina Wang – uczestniczył w 2026 China Trademark Annual Conference w Xiamen, która odbyła...
